Paliwa alternatywne dla pelletu — PKS, brykiet, zrębka, słoma

Kiedy pellet drożeje, pierwsze pytanie brzmi: czym go zastąpić, żeby nie wymieniać kotła. Odpowiedź zależy od tego, co masz w kotłowni i ile czasu chcesz tam spędzać. Poniżej pięć paliw, które realnie konkurują z pelletem, z uczciwym wskazaniem wad.

Zasada, bez której nie ma sensu porównywać

Cena za tonę nie mówi nic. Liczy się koszt jednego gigadżula ciepła:

koszt GJ ≈ cena tony ÷ kaloryczność w MJ/kg

Paliwo o połowie kaloryczności za połowę ceny to dokładnie ten sam koszt ogrzewania — tyle że zużyjesz dwa razy więcej ton, dwa razy częściej zasypiesz i potrzebujesz dwa razy więcej miejsca w magazynie.

1. PKS — łupiny palmowe

Kaloryczność: 17–19 MJ/kg · Popiół: 3–6 % · Postać: łupiny 5–15 mm

Produkt uboczny tłoczenia oleju palmowego, do Polski przypływa statkiem. Kaloryczność jak pellet, cena wyraźnie niższa, a nieregularny kształt łupiny dobrze współpracuje z podajnikiem ślimakowym.

Zaleta: najbliższy zamiennik pelletu pod względem kaloryczności i obsługi podajnika. Wada: kilkukrotnie więcej popiołu niż pellet A1 — popielnik trzeba czyścić wyraźnie częściej. Dla kogo: kotłownie, ciepłownie, zakłady, składy opału, gospodarstwa z kotłem tolerującym popiół.

2. Zrębka drzewna

Kaloryczność: 8–13 MJ/kg (zależnie od wilgotności) · Popiół: 1–3 % · Postać: rozdrobnione drewno

Najtańsze paliwo w przeliczeniu na gigadżul, ale tylko jeśli jest sucha. Zrębka o wilgotności 45% ma niemal o połowę niższą wartość opałową niż ta sezonowana — płacisz wtedy za wodę i wywozisz ją kominem.

Zaleta: najniższy koszt ciepła, paliwo lokalne, krótki łańcuch dostaw. Wada: wymaga kotła przystosowanego do zrębki i dużego, suchego magazynu. Nie wsypiesz jej do kotła pelletowego. Dla kogo: kotłownie z odpowiednim kotłem i miejscem na magazyn.

3. Brykiet drzewny

Kaloryczność: 17–19 MJ/kg · Popiół: 0,5–1,5 % · Postać: walce, kostki, Pini-Kay

To ten sam surowiec co pellet, tylko sprasowany w większe kształty. Grzeje tak samo, zostawia niewiele popiołu, długo się żarzy.

Zaleta: czystość pelletu przy zwykle niższej cenie, świetny do kotłów zasypowych i kominków. Wada: nie nadaje się do podajnika — brykiet trzeba dokładać ręcznie. Dla kogo: kotły zasypowe, kominki, piece wolnostojące.

4. Pellet ze słomy i pellet agro

Kaloryczność: 14–16 MJ/kg · Popiół: 4–8 % · Postać: granulat

Granulat z biomasy rolniczej. Tańszy od drzewnego, ale mniej kaloryczny i z wyraźnie wyższym popiołem, często o niskiej temperaturze mięknięcia — czyli ze skłonnością do spieków.

Zaleta: niska cena, paliwo lokalne. Wada: wymaga kotła przystosowanego do biomasy agro; w zwykłym kotle pelletowym potrafi robić szlakę. Dla kogo: gospodarstwa rolne i instalacje projektowane pod agro.

5. Trociny

Kaloryczność: 8–12 MJ/kg przy odpowiedniej wilgotności · Popiół: 1–3 %

Paliwo dla instalacji przemysłowych z palnikiem pyłowym albo surowiec do własnego brykieciarza. Dla typowej kotłowni raczej uzupełnienie niż podstawa.

Jak to wygląda obok siebie

Trzy rzeczy do sprawdzenia przed zmianą paliwa

1. Co dopuszcza producent kotła. Najtańsze paliwo przestaje być tanie, gdy kosztuje gwarancję.
2. Ile masz miejsca. Paliwa tańsze są zwykle mniej gęste energetycznie — ta sama energia zajmuje więcej metrów sześciennych.
3. Ile czasu dasz kotłowni. Każda złotówka oszczędzona na tonie zwykle wraca jako minuta przy popielniku.

Co z tego wybrać

Jeśli masz kocioł pelletowy z podajnikiem i szukasz oszczędności bez wymiany instalacji — najbliżej jest PKS. Kaloryczność praktycznie ta sama, obsługa podajnika bez zmian, realnie niższy koszt gigadżula. Cenę płacisz popielnikiem.

Jeśli masz kocioł zasypowy — brykiet będzie czystszy i wygodniejszy.

Jeśli budujesz kotłownię od zera i masz miejsce — zrębka da najniższy koszt ciepła, pod warunkiem suchego magazynu.