Przejdź do głównej treści
Giełda PKS

Przewodnik

PKS z węglem w kotłowni: jak zaplanować próbę?

Redakcja· 21 października 2026· 4 min

Współspalanie PKS z węglem wymaga oceny instalacji i pomiarów. Zobacz, jakie dane zebrać przed próbą i co zapisać w protokole.

PKS, czyli łupiny palmowe, bywają rozważane jako paliwo do współspalania z węglem w kotłowniach przemysłowych i ciepłowniach. Pytanie „ile PKS można dosypać?” nie ma uczciwej odpowiedzi w procentach bez znajomości kotła, paleniska, podajników, odpylania, pozwoleń i parametrów obu paliw. Próba technologiczna powinna służyć sprawdzeniu tych ograniczeń w kontrolowanych warunkach. Nie jest to instrukcja samodzielnej zmiany paliwa ani zestaw nastaw kotła. O jej dopuszczeniu, projekcie i wykonaniu decyduje operator z uprawnionymi specjalistami.

Najpierw opisz instalację i cel próby

Przed zamówieniem PKS zapisz typ kotła, dopuszczone paliwa, moc, rodzaj rusztu lub palnika, sposób przygotowania mieszanki, zasobniki, taśmę lub przenośniki, układ powietrza i odpylania. Dodaj obecny zakres obciążeń i ograniczenia wynikające z dokumentacji urządzenia. Inne znaczenie ma mała partia do sprawdzenia transportu przez podajnik, a inne test sprawności oraz emisji przy mocy minimalnej i maksymalnej.

Ilustracja: Osobne pojemniki z węglem i łupinami PKS

Dobrym przykładem planu, nie wyniku, jest opis przedmiotu zamówienia ZEC Wałcz z 2025 r.. Zamawiający przewidział ocenę konkretnego kotła WR10/2, aprobatę testów przez UDT, osobne zasobniki, próby na różnych obciążeniach, pomiary emisji, ocenę zagrożenia iskrami dla odpylania i raport z modernizacji. W dokumencie wymieniono PKS odmiany DURA z Indonezji jako jedno z trzech paliw testowych. Nie dowodzi to, że test zakończył się sukcesem, ani że ten sam plan pasuje do innego kotła.

Zdefiniuj cel przed rozpoczęciem pomiarów. Może nim być sprawdzenie stabilności podawania, ograniczeń mocy, emisji, ilości osadów lub opłacalności modernizacji. Jeżeli jeden test ma odpowiedzieć na wszystko, zaplanuj punkty pomiarowe i kryteria decyzji osobno. Potrzebny jest także stan odniesienia przy znanym węglu, wykonany w porównywalnych warunkach pracy.

Ustal, jaka partia PKS trafia do próby

Próba bez identyfikacji paliwa jest trudna do powtórzenia. Poproś o numer partii, źródło, datę pobrania próbki i raport obejmujący parametry potrzebne operatorowi: wilgotność, wartość opałową, popiół, frakcję, zanieczyszczenia i ewentualnie zachowanie popiołu w wysokiej temperaturze. Dla węgla również zachowaj wyniki z partii użytej w teście. Zmiana jednego paliwa przy stałym drugim pomaga interpretować wynik; jednoczesna zmiana obydwu utrudnia wnioski.

ISO 18135 opisuje pobieranie próbek stałych biopaliw. ISO 18134-1, ISO 18122, ISO 18125 i ISO 21404 dotyczą odpowiednio wilgotności, popiołu, wartości opałowej i zachowania popiołu podczas topnienia. Numery metod nie są wynikami dla oferowanego PKS. Jeśli sprzedawca pokazuje raport, sprawdź, czy próbka rzeczywiście pochodzi z tej partii i na jakiej podstawie podano wartości.

Nie przyjmuj, że każdy ładunek łupin palmowych ma identyczny skład. Warunki przeładunku i składowania mogą zmienić wilgotność albo zanieczyszczenie. Na czas próby przygotuj oddzielone miejsce dla partii i zapisz, ile paliwa zużyto. Bez tego nie będzie wiadomo, czy obserwowane osady pochodzą z testu PKS czy z wcześniejszej pracy urządzenia.

Zanim rozpiszesz etapy, sprawdź zgody i bezpieczeństwo

Projekt powinien przejść przez osoby odpowiedzialne za kocioł, dozór techniczny, ochronę przeciwpożarową, emisje i BHP. Zakres wymaganych zgód jest zależny od obiektu; dokument ZEC Wałcz pokazuje jedną drogę dla ich instalacji, nie ogólną regułę administracyjną. Trzeba też ocenić, czy istniejące przenośniki poradzą sobie z paliwem o innej granulacji i gęstości, a układ odpylania z ryzykiem iskier lub innym charakterem pyłu.

Przed uruchomieniem uzgodnij warunki przerwania testu. Nie sprowadzaj ich do jednej temperatury znalezionej w internecie. Operator powinien wiedzieć, co zrobić przy awarii podajnika, niestabilnym płomieniu, ponadnormatywnym pomiarze, problemie z odprowadzeniem popiołu lub sygnale zagrożenia pożarowego. Te procedury muszą być częścią dokumentacji obiektu, a nie poradą z blogu.

Co porównać w protokole próby?

Dla każdego punktu pomiarowego zapisz datę, czas, użyte partie paliw, faktyczną masę, sposób podawania, obciążenie kotła, dane o pracy wentylatorów i odpylania oraz wyniki pomiarów. Rejestruj stan odniesienia przed próbą i pracę po niej. Pomiary emisji powinien prowadzić podmiot właściwy dla wymaganych badań. ZEC Wałcz w swoim zamówieniu przewidział pomiary spalin, pobór żużla i popiołu lotnego oraz analizę procesu spalania; to pokazuje, że samą obserwacją płomienia nie da się ocenić całości skutków.

Ilustracja: Przygotowanie osobnych próbek węgla i PKS przy podajniku

W protokole oddziel wynik od interpretacji. „Podajnik nie zatrzymał się przez dwie godziny” jest obserwacją. „PKS zawsze nadaje się do tego typu kotła” byłoby nieuprawnioną generalizacją. Jeśli zmieniono jednocześnie udział PKS i nastawy powietrza, zaznacz to przy wyniku. Zapisz również ilość popiołu, osady i potrzebę czyszczenia, ale nie diagnozuj składu chemicznego samym wyglądem bryłek.

Udział PKS powinien wynikać z zatwierdzonego planu testu. Nie przepisuj proporcji z forum, cudzego przetargu ani artykułu. Wnioski mogą brzmieć: „w badanym punkcie obciążenia, przy tej partii i konfiguracji, praca spełniła ustalone kryteria”, „konieczna jest dodatkowa modyfikacja” albo „brak podstaw do kontynuowania”. Każdy z nich jest wartościowy dla operatora, jeśli wynika z udokumentowanej próby.

Kiedy szukać partii testowej?

Najpierw ustal wymagane parametry i wielkość partii z zespołem technicznym. Dopiero potem porównaj widoczne ogłoszenia PKS i zapytaj wystawców o możliwość dostarczenia zidentyfikowanej partii do prób. Dostępność, parametry i dokumenty potwierdź bezpośrednio; sam wpis na giełdzie nie jest gwarancją wyników badania ani zgodności z kotłem. Jeżeli potrzebujesz paliwa o szczególnych cechach, opisz je w zapytaniu, zamiast wybierać materiał według najniższej ceny za tonę.

Podobne artykuły

Newsletter

Raport rynkowy biomasy raz w miesiącu

Ceny PKS, zrębki, trocin w regionie. Analizy. Najważniejsze zmiany legislacyjne. Bez spamu, max 1 wiadomość/mc.

Klikając „Zapisz się" akceptujesz politykę prywatności.